شعری(درخشانترین ستاره آسمان است ) ...

نقدنویسی پیشرفته در پنج دقیقه‌


نمایشنامه را چنان بخوانید که گویی شعر می‌خوانید. با نمایشنامه چنان مواجه شوید که گویی به یک تابلوی نقاشی، یک مجسمه، یک اثر معماری، یک قطعه‌ی ناب موسیقایی یا یک باله نگاه می‌کنید. با اثر برخورد حسانی داشته باشید. اجازه دهیداثر بر شما اثر کند، در شما نفوذ کند. به جزئیات حسی توجه داشته باشید، به حال و هوای صحنه، جنس آدم‌ها، کیفیت روابط آنها، انگاره‌ها و کنش‌ها و خلاصه هر آن چیزی که به لایه‌ی به‌اصطلاح رویی اثر برمی‌گردد. به اثر نزدیک شوید، کاملاً نزدیک. اثر را لمس کنید، بو کنید، بچشید. در آن غرق شوید. «معنی»، در شکل انتزاعی و مفهومی‌اش، تنها یکی از مؤلفه‌هایی است که می‌تواند نهایتاً در تشکیل اثر سهمی داشته باشد. تجربه‌ی مواجهه با اثر را به خاطره‌ای یگانه بدل کنید. آنگاه درباره‌ی آن چنان بنویسید که گویی در نگاه به گذشته خاطره‌ی خود را از تجربه‌ای غنی، یکه و پرمایه می‌نویسید، یک تجربه‌ی ناب زیستی. هستی اثر هنری تنها بمثابه‌ی یک تجربه‌ی ژرف وجودی قابل توجیه است. گرم و پرشور، رها، و متخیل بنویسید، چنان‌که گویی خود نقد شما بمثابه‌ی اثری مستقل و خودبسنده، و نه وابسته، قابل خواندن است؛ گویی می‌خواهید قطعه‌ای ادبی بنویسید که منبع الهام یا موضوع آن اثری است که خوانده‌اید/ تجربه‌ای است که از سر گذرانده‌اید؛ گویی برای اثر، اگر دوستش داشته‌اید، نامه‌ی عاشقانه می‌نویسید. هر زمان که خواستید، هر قسمت را که در این فرایند بدان رسیدید، آزادانه ستایش یا نکوهش کنید. شجاعانه از خود به در شوید و به خود بازگردید. اثر را چنان بخوانید که گویی فقط برای شما نوشته شده است و فقط با خواندن و حس کردن و فهمیدن و تجربه کردن شما کامل/ تکمیل می‌شود. نگذارید حیات و شادابی اثر زیر نگاه سرد، عینی‌نگر و تحلیلی شما پژمرده شود. اثر باید از طریق نقد شادابی و هستی مضاعف بیابد نه آن‌که بوسیله‌ی عقل ابزاری افسرده گردد. اگر هم دیدید که اثر به هیچ روی، علی‌رغم اعتماد و حسن ظنتان، به شما مجال چنین مواجهه‌ای را نمی‌دهد کنارش بگذارید چون اثر خوبی نیست یا اگر هم خواستید درباره‌اش بنویسید، چه باک، بر آن نقدی نامهربانانه بنویسید. حقیقت آن است که بخش اعظم فیلمنامه‌ها و نمایشنامه‌ها، به نسبت رمان و داستان و صدالبته نقاشی و موسیقی و شعر، از جهت امکان تمهید چنین تجربه‌ای نازل‌تر هستند. همین سرخوردگی نسبی است که بعداً ممکن است راه آدمی را به هنرهایی که بی‌تعارف والاترند باز کند. نقد می‌نویسید که زنده‌تر باشید نه آن‌که زندگی را در قفس کنید. این ممکن است برخوردی رمانتیک با کل مقوله‌ی نقد و نقدنویسی تلقی شود. اشکال ندارد؛ فعلاً نقد رمانتیک بنویسید‌ــ اگر خواستید. پایان

مهدی نصراله زاده

 

*این یک جلسه از درس استاد بود. لذت بخش بود گفتم حیفه تنهایی ازش استفاده کنم

   + نرگس فتحی ; ۱۱:٠٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٤/۳۱
comment نظرات ()

!

امروز عید است

                                      مباهله می کنم

                          با تمام دریدگان و  دزدان و دریوزگان

   + نرگس فتحی ; ٢:٠٦ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٤/۳
comment نظرات ()